Taryh we medeniýet · Maglumat · 5 minut

Ruletkanyň taryhy

Ruletkanyň taryhy şowsuz fizika synagyndan, Parižiň oýun zalyndan, nemes kurort şäherindäki iki doganyň üsti bilen we ýeke ýaşyl öýjügi Ýewropa standartyna öwren kazinoda dowam edýär.

illýustrasiýa: Bad-Homburgdaky XIX asyr çarhy, gravýura
ýazgy
44
döwür
1654–2026
oýunçynyň peýdasyna ýeke-täk üýtgeşme
1843, ýeke nol
iň soňky üýtgeşme
2016, üç nol

Çarhdan öň

Esaslar
  1. 1654

    Paskal we Ferma: ballar meselesi; garaşylýan baha.

    Ruletkada garaşylýan baha
  2. 1655
    Maksatsyz çarh

    Hemişelik hereketlendirijini gözleýän Blez Paskal örän deňagramly aýlanýan çarh gurýar. Maşyn şowsuz bolýar; çarh bolsa tas sürtülmesiz, görnüşi boýunça tötänleýin enjam bolup galýar.

    Blez Paskal: ruletka çarhy baradaky rowaýat
  3. 1657

    Gýuýgens garaşylýan baha barada ilkinji traktaty çap edýär.

  4. 1713

    Ýakob Bernulli, Ars Conjectandi: uly sanlar kanuny.

    Uzak möhletde ýakynlaşma: ruletkada uly sanlar kanuny
  5. 1740-njy ýyllar
    Roly-poly we E.O.

    Iňlis oýun öýlerinde jübüt we täk öýjükli çarhlar aýlanýar. Oýunlar birnäçe gezek gadagan edilýär, bu bolsa görnüşlerini kontinente itekleýär.

    Ruletkany kim oýlap tapdy? Ruletkanyň gelip çykyşy
  6. 1754

    d’Alembert soňra onuň ady bilen ulgam hökmünde atlandyrylan ýalňyşlygy çap edýär.

    D'Alembert ruletka strategiýasy
  7. 1758

    Täze Fransiýa (Kwebek) süňk, hoca, faro we “roulette” oýunlaryny gadagan edýär: bu adyň gumar oýny üçin iň irki ýazgylarynyň biri.

  8. 1760-njy ýyllar

    “Martingale” fransuz sözlüklerine gumar žargony hökmünde girýär.

    Martingeýl ruletka strategiýasy

Oýun

Ruletka peýda bolýar we ýaýraýar
  1. 1796
    Pariž, Palais-Royal

    Žak Lableniň “La Roulette” romany Palais-Royal-daky oýun öýünde iki kazino öýjükli, 0 we 00, çarhy suratlandyrýar. Bu häzirki zaman oýnunyň iň irki doly beýany.

    Edebiýatda ruletka
  2. 1800-nji ýyllar

    Amerikan çarhlaryna bürgüt öýjügi goşulýar: kazinonyň üç sany.

    Amerikan ruletkasy: çarh we düzgünler
  3. 1837

    Fransiýa kazinolary gadagan edýär; oýun nemes kurortlaryna göçýär.

  4. 1841

    Blan doganlary Bad-Homburgyň konsessiýasyny alýarlar.

    Fransua Blan
  5. 1843
    Bad-Homburg

    Fransua we Lui Blan nemes kurort şäherinde kazino açýarlar we goşa noly aýyrýarlar. Ýeke nolly çarh kazinonyň artykmaçlygyny iki esse azaldýar we oýunçylary bäsdeş kurortlardan özüne çekýär.

    Bad-Homburg we kurort kazinolary
  6. 1863
    Monte-Karlo

    Tutuş Germaniýada kumar oýunlary gadagan edilende, Blan Monakodaky kynçylyk çekýän kazinony ele alýar. Monte-Karlo Ýewropa ruletkasy üçin nusga bolýar; ýeke nol onuň standarty.

    Monte-Karlo ruletkasy
  7. 1866

    Dostoýewski, “Oýunçy”.

    Dostoýewskiniň Ruletenburgy
  8. 1868

    Nisseden Monte-Karlo demir ýoly.

    Casino de Monte-Carlo
  9. 1869

    Monako girdeji salgydyny ýatyrýar.

  10. 1872

    Prussiýa nemes kazinolaryny ýapýar.

Oýunçylar we synaglar

Çarhy ýeňmek we ony barlamak
  1. 1870-nji ýyllar

    Labuşer Londonda öçürme ulgamyny meşhur edýär.

    Labuşer ruletka strategiýasy
  2. takm. 1880
    Jaggeriň çarhy

    Ýorkşirli dokma telekeçisi Jozef Jagger Monte-Karlodaky çarhlary ýazga geçirdýär we gaty ýygy düşýän sanlara stawka goýýar. Ol uly baýlyk utýar; kazino çarhlaryny ýerden-ýere geçirýär, soňra olary çalyşýar.

    Jozef Jagger: Monte-Karlodaky ruletka strategiýasy
  3. 1891
    Banky ýykan adam

    Çarlz Wells birnäçe günüň içinde birnäçe gezek stoluň fişkalaryny gutardýar, bu bolsa mýuzik-holl aýdymyna sebäp bolýar. Derňewler hiç hili ulgam tapmaýar, diňe şowluk we soňra başga ýerde galplyk.

    Banky ýykan adam
  4. 1900

    Pirson Monte-Karlonyň aýlaw maglumatlary bilen hi-kwadrat testini çap edýär.

    Hi-kwadrat testi
  5. 1907

    Fransiýa kurort we deňizýaka şäherlerinde kazinolary täzeden kanunlaşdyrýar.

  6. 1913

    Monte-Karloda yzly-yzyna 26 gara.

    Oýunçynyň ýalňyşlygy
  7. 1931

    Newada kazino gumaryny kanunlaşdyrýar.

    Las-Wegasyň ruletka çarhlary
  8. 1940-njy ýyllar

    Ulam we fon Neýman Monte-Karlo usulyna at berýärler.

  9. 1953

    Fleming, “Casino Royale”: Bond ruletkada iki onikilige stawka goýýar.

    Jeýms Bond ruletka strategiýasy
  10. 1961

    Torp we Şennon ilkinji geýilýän ruletka kompýuterini gurýarlar.

    Ruletka kompýuterleri
  11. 1965

    Dubins we Sewij adalatsyz oýunlarda batyrgaý oýnuň optimaldygyny subut edýärler.

  12. 1969

    Torpuň syny hiç bir stawka ulgamynyň otrisatel garaşylýan bahaly oýny näme üçin ýeňip bilmeýändigini düşündirýär.

    Mif: hemişe utýan ruletka strategiýasy
  13. 1977–81

    Ýudemonlaryň Newadadaky gizlin kompýuterleri: 1978-nji ýylda goltugyň aşagynda, 1981-nji ýylda aýakgabyň içinde.

    Ýudemonlar
  14. 1985

    Newada çaklaýjy enjamlary jenaýat diýip yglan edýär. Bass “The Eudaemonic Pie” kitabyny çap edýär.

    Ruletkada aldaw

Häzirki zaman oýny

Ekranlar, studiýalar we üçünji nol
  1. XX asyr
    Kurort şäherlerinden ekranlara

    Ruletka goşa noly dikeldilip Las-Wegasa, soňra 1990-njy ýyllarda onlaýn RNG stollaryna, 2000-nji ýyllarda bolsa göni ýaýlymly studiýa çarhlaryna geçýär.

    Ýewropa we Amerikan ruletkasy
  2. 1990-njy ýyllar

    Garsiýa-Pelaýo maşgalasy Madridiň golaýynda egri çarhlardan peýdalanýar; kazinolara girmek gadagan edilýär; kazyýetler gadagançylygy ýatyrýar (2004).

    Gonsalo Garsiýa-Pelaýo: ruletka ulgamy
  3. 1996

    RNG ruletkaly ilkinji onlaýn kazinolar.

    Göni ýaýlym we RNG ruletkasy
  4. 2003–06

    Studiýalardan göni ýaýlym diler ruletkasy; Riga we Malta merkeze öwrülýär.

    Göni ýaýlym ruletkasy nähili işleýär
  5. 2004

    Ritzdäki topar şary çaklap £1,3 mln utýar; habar berlen lazer hiç haçan tapylmaýar; aýyplama bildirilmeýär.

    Ruletkada artykmaçlyk bilen oýun
  6. 2005

    Beýik Britaniýanyň Gumar baradaky kanuny: aralyk gumary üçin giňişleýin ygtyýarnamalaşdyrma.

    Beýik Britaniýada ruletka
  7. 2012

    Smoll we Tse ruletka çaklamasynyň fizikasyny çap edýärler.

    Ruletka çarhynyň fizikasy
  8. 2013

    Nýu-Jersi düzgünleşdirilen onlaýn kazinolary işe girizýär.

    ABŞ-da ruletka
  9. 2016

    Las-Wegas Stripde üç nolly ruletka.

    Üç nolly ruletka
  10. 2018

    ABŞ-nyň sport stawkalaryna federal gadagançylygy ýatyrylýar; ştatlar öz kanunlaryny kabul edýär.

  11. 2021

    Germaniýa we Niderlandlar onlaýn kazino oýunlaryna ygtyýarnama berýär.

    Ýewropada ruletka
  12. 2026

    Bu sahypa: ýokardaky her sene, hasaplamalary bilen.

Möhüm ýeke-täk setir

Iki ýarym asyrda ruletkanyň mümkinçilikleri oýunçynyň peýdasyna diňe bir gezek (1843, bir nol aýryldy) we garşysyna iki gezek (1800-nji ýyllarda bürgüt, 2016-njy ýylda üç nol) üýtgedi. Galan hemme zat, ulgamlar, kompýuterler, studiýalar, yşyklar, hasaplamany Lableniň tapan ýerinde galdyrdy: şondan bir öýjügi köp bolan çarha garşy 36/n − 1.

Soraglar

Haýsy sene iň köp jedelli?

Paskalyňky. Çarh synaglary hakyky; olaryň ruletka bilen baglanyşygy bolsa rowaýat.

Çarhdaky sanlaryň yzygiderligi haçan berkidildi?

XIX asyrda; häzir ulanylýan Ýewropa tertibi Monte-Karlo döwrüne çenli standarta öwrülipdi.

Indiki sene näme bolar?

Belki-de, düzgünleşdiriş bilen baglanyşykly bir sene. Çarh tamamlandy.

Degişme üçin

Iki ýarym asyr, bir gowulaşma, iki ýaramazlaşma, köp hekaýa.

Iki ýarym asyr, bir gowulaşma, iki ýaramazlaşma, köp hekaýa.

Çeşmeler

  1. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. Gotham, 2006.
  2. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
  3. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
  4. Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.” Review of the International Statistical Institute 37(3), 1969.
  5. Chellel, K. “The Gambler Who Beat Roulette.” Bloomberg Businessweek, 2023-nji ýylyň apreli.
  6. Shelley, R. Roulette Wheel Study. 1988. Täze Fransiýanyň 1758-nji ýyldaky düzgünnamasy.