Taryh we medeniýet · Taryh · Adamlar · 9 minut

Jozef Jagger: Monte-Karlodaky ruletka strategiýasy

Ýorkşirli dokma işewüri, käbir sanlary artyk gören çarhlar we ýigrimi ýyl gijä galyp çap edilen hekaýa.

Gysga jogap

Bredfordyň golaýyndan bolan dokma işewüri Jozef Hobson Jagger (1830–1892) takmynan 1880-nji ýylda çarhlary ýazga aldyryp we gereginden ýygy düşýän sanlara stawka goýup, Monte-Karloda takmynan £80 000 utupdyr diýilýär. Bu utuş barada ne gazet, ne-de kazino ýazgysy saklanyp galypdyr. Hekaýa 1901-nji ýyldaky kitaba, maşgala rowaýatyna we 1884-nji ýyl senesi goýlan sowgat açaryna daýanýar.

doglan
1830-njy ýylyň 2-nji sentýabry, Şelf, Ýorkşir
aradan çykan
1892-nji ýylyň 25-nji apreli, Bredford
Monte-Karloda
takmynan 1880-nji ýyldan
özünde galdyrypdyr diýilýär
takmynan £80 000

Ýazgylar näme görkezýär

Jozef Hobson Jagger 1830-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda Bredford bilen Galifaksyň arasyndaky Şelfde doguldy. Ol ýigrimi ýaşynda Matilda Taunende öýlendi we olaryň dört çagasy boldy. Ol bütin ömrüni mata söwdasynda işledi: ammar işgäri, esas ýüplügini ýelimleýän kärhananyň hyzmatdaşy, Mançesterde mata bejerijisi bolup. 1861-nji ýylyň ilat ýazuwy ony pagta we mata agenti, 1881-nji ýyldaky wesýetnamasy bolsa öndüriji diýip atlandyrýar. Hiç bir resminama ony inžener diýip atlandyrmaýar. Bu söz we “mehanik” sözi Monte-Karlo baradaky kitaplardan gelýär.

1860-njy ýylyň aprelinde onuň Mançesterdäki işi batdy we London Gazette ony Lankaster galasynda diňlenmeli tölege ukypsyz bergidarlaryň arasynda sanady. Onuň iň kiçi çagasy iki ýaşyndady. Onuň terjimehalyny ýazan, onuň çowluk-çowlugynyň gyzy we miras taryhçysy Enn Fletçer bu bildirişleri tapdy we maşgalanyň on bäş ýyldan soň hem bergilerini töläp ýörendigini anyklady. Ol 1880 ýa-da 1881-nji ýylda hiç hili bankrotlyk tapmady, ýöne soňra birnäçe gazet ony şol ýyllara degişli etdi.

Hekaýa ilkinji çap edilişinde

Iň irki beýan Wiktor Betelliň “Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play” (1901) kitabydyr. Betell ony “Jaggers” diýip atlandyrýar, ýorkşirli we hünäri boýunça mehanik diýýär, ne adyny, ne-de ýylyny görkezýär. Onuň gürrüňinde Jaggers alty kätibi hakyna tutup, olary dürli stollara oturdyp, bütin gün her bir sany ýazdyrypdyr we bir aýdan soň her çarhda gowşak ýer tapypdyr. Ol we onuň adamlary £120 000 utupdyrlar. Kazino çarhlaryň ýerini her gije stoldan stola çalşyp başlapdyr, Jaggers bolsa olary kiçijik belgilerden, çyzykdan ýa-da reňkdäki nokatdan tanapdyr. Ol utuşyň £40 000-ni ýitiripdir we takmynan £80 000 bilen gidipdir, bu şol döwrüň bir funta 25 frank hümmetinde iki million frank bolýar. Betelliň ýeke-täk senesi bularyň hemmesiniň “ýigrimi ýyldan gowrak öň” bolup geçendigi.

Betell wakadan ýigrimi ýyl soň ýazýardy we hiç bir şaýady görkezmeýär. Fletçer ýerli, milli we daşary ýurt metbugatyny gözläp, utuş barada hiç hili habar tapmady, kakasy kazino hat ýazanda bolsa oňa şol döwrüň kagyzlarynyň ýok edilendigini aýdypdyrlar.

Hekaýa nähili ulaldy

Her soňky ýazyjy bir zat goşdy, köp adamyň bilýäni hem şol goşundylar.

jikme-jiklikilkinji gezek duş gelýän ýeriygtybarlylygy
hakyna tutulan alty kätip; bir aý gözegçilik; £80 000 özünde galdyBetell, 1901iň irki beýan; ony hiç zat tassyklamaýar
bäş hepde; takmynan £65 000 özünde galdyKingston, 1925çeşme görkezilmeýär
bir egri çarh; dört günde 1 500 000 frankPolowsow, 1937çeşme görkezilmeýär
dokuz san 7, 8, 9, 17, 18, 19, 22, 28, 29; özüniň çeken çyzygyGreýws, 1951, Fletçeriň habar bermegine göräFletçer sanlaryň oýlanyp tapylan bolmagynyň mümkindigini çak edýär
1875-nji ýylyň 7-nji iýuly; sekiz gün1960-njy ýyldaky Bredford gazetiniň makalasyFletçer ret edýär
1873; “Beaux-Arts Casino”2000-nji ýyllaryň gyzykly maglumat kitaplarygelip çykyşy tapylmady
Bu sahypa üçin Betell, Kingston we Polowsow okaldy. Greýws we 1960-njy ýylyň makalasy Fletçeriň üsti bilen belli.

Ol ol ýerde haçan boldy

Fletçer ilkinji sapary dört subutnama esasynda 1880 ýa-da 1881-nji ýyla degişli edýär. 1881-nji ýylyň aprelindäki ilat ýazuwynda Jagger öz hojalygynda ýok, aýaly bolsa onuň başlygy hökmünde ýazylypdyr. 1881-nji ýylyň awgustyndaky bir ylalaşyk resminamasy ony şol ýyl satyn alan öýi bolan Bredforddaky Greýws köçesiniň 6-njy jaýynda görkezýär, oktýabrda bolsa ol emläkli adamyň wesýetnamasyny düzdi. Dördünjisi saklanyp galan ýeke-täk zat: maşgalada saklanýan sowgat gutusyndaky ýadygärlik açar. Onuň “dostlaryndan we muşdaklaryndan” diýen ýazgysy Monte-Karloda banka garşy ruletkada “dört ýyllyk döwri öz içine alýan” üstünlik barada aýdýar we 1884-nji ýylyň 1-nji maýy senesi goýlupdyr.

Fletçer muny bir hepde däl-de, takmynan 1880 bilen 1884-nji ýyllaryň arasyndaky birnäçe sapar hökmünde düşündirýär. Onuň näçe wagt gözegçilik edendigi we näçe wagt oýnandygy hiç ýerde ýazylmandyr.

Onuň bilen kim gitdi

Betelliň alty kätibi hiç zat bilen tassyklanmaýar we Fletçer şol wagt zalda bary-ýogy dört ýa-da bäş ruletka stolunyň bolandygyny belleýär. Soňra ýok edilen hatlary gören bir dostuň ýazyp galdyran maşgala rowaýatlarynyň birine görä, onuň uly ogly Alfred onuň bilen gidipdir. Fletçer soňky düşündirilmedik baýlygyna esaslanyp, ýegeni, demir ýol maşinisti Outs Jaggeri hem goşýar; bu onuň öz netijesi. Maşgalanyň başga bir şahasy hemişe onuň ussasy bilen gidendigini aýdypdyr. Sapar üçin pul garyndaşlardan karz alnypdyr, olaryň biri, doganoglany, karzy yzyna gaýtarylan adam hökmünde agzalýar.

Jagger synlaýar, ýoldaşy, belki-de ogly Alfred, stollarda bellik edýär.

Kazino näme etdi

Bu ýerde hem Betell ilkinji çeşme. Onuň aýtmagyna görä, kazino ilki her gije çarhlaryň ýerini stoldan stola çalşypdyr, bu başartmansoň bolsa olary ýasaýan Pariž firmasyna bir adam iberipdir. Firma süýşürip bolýan bölüjili täze çarhlar toplumyny ýasapdyr, şeýlelikde bir gün noluňçarhNolHiç bir deň tölegli, onikilik ýa-da sütün stawkasynyň ýapmaýan ýeke ýaşyl öýjügi; kazinonyň artykmaçlygynyň çeşmesi. Başga atlary: ýeke nol, 0.Dolulygyna okaň → garşysynda duran öýjükenjamÖýjükRotordaky 37 sany belgilenen bölümiň biri. Başga atlary: ýuwa, çukur.Dolulygyna okaň → ertesi başga ýerde durup bilipdir. 1930-njy ýyllarda Monte-Karlodaky International Sporting Club-a ýolbaşçylyk eden Polowsow hem şony aýdýar: her gün garyşdyrylýan, çalşyp bolýan bölekli täze çarhlar. Köne çarhlar abatlanmandyr, çalşylypdyr.

Her çarhy ertir derejeölçeýji bilen barlamak gowy tassyklanýar. Adolf Smit muny takmynan 1912-nji ýylda görüpdir, Polowsow bolsa 1937-nji ýylda beýan edýär. Olaryň hiç biri munuň Jaggerden başlandygyny aýtmaýar we kazinonyň hiç bir resminamasy bu çäreleriň hiç birini onuň bilen baglanyşdyrmaýar.

Çarh ussasy bölüjini süýşürýär: täze çarhlaryň öýjükleri her gün ýerini çalşyp bilýärdi.

Casino de Monte-CarloÇarhy fiziki taýdan ölçemek

Egrilik näçe uly bolmaly

Hekaýada aýdylyşy ýaly, Jozef Jaggeriň ruletka strategiýasy çarhyň artyk görýän sanlaryna stawka goýmakdy, bu bolsa diňe belli bir çäkden soň girdeji getirýär. Bir sana stawkastawkaBir sana stawkaÝeke san, töleg 35:1.Dolulygyna okaň → 35-e 1 töleýär, şonuň üçin oňa goýlan stawka bir zat gazanmagy üçin san 36 aýlawda bir gezekden ýygy utmaly. Adalatly ýeke nolly çarhda ol 37 aýlawda bir gezek utýar.

Goý, kätipler bir çarhy bir aýlap günde 500 aýlaw bilen ýazga alan bolsun: 15 000 aýlaw. Adalatly san takmynan 405 gezek, artyk-kem 20, düşerdi. 465 gezek düşen san şol “artyk-kemleriň” üçüsi ýaly öňde bolardy, munuň ýaly netijäni diňe bagt diýen ýaly hiç haçan bermeýär. Şeýle san takmynan 32 aýlawda bir gezek utýar we oňa goýlan stawka 11,6% gazanýar: goýlan her 32,3 fişkapulFişkaKesgitli mukdary aňladýan, stawka etmek üçin meýdança goýulýan nyşan. Başga ady: check.Dolulygyna okaň → üçin 36 fişka yzyna gaýdýar. Sabyrly sanamagyň bir aýy şu ölçegdäki kemçiligi tapmaga ýeterlik, ondan has kiçisini tapmaga bolsa az. Günde 500 aýlaw hasaplama üçin edilen çak; şol stollaryň näçe çalt işländigini hiç kim ýazmandyr.

san näçe aýlawda bir gezek utýaroňa goýlan bir sana stawkanyň bahasy
37 aýlawda (adalatly çarh)−2,70%
36 aýlawda0%
34 aýlawda+5,9%
32 aýlawda+12,5%
30 aýlawda+20%
Ýeke nolly çarh, 35-e 1. Baha 36-ny aýlawlaryň sanyna bölüp, 1 aýrylandaky netije.

Saýlamanyň möçberiRuletkada bir sana stawka

Ondan soň

Jagger köşk satyn almady. 1881-nji ýylda ol Bredfordyň Little-Horton etrabyndaky Greýws köçesiniň 6-njy jaýyny, soňky on ýyl töwereginde bolsa Fletçeriň hasabyna görä golaýda azyndan otuz iki sany hatar jaý satyn aldy, olary kärendä berdi ýa-da olarda garyndaşlary ýaşady. Ol onuň puluň takmynan üçden birini özi bilen giden iki adama berendigine ynanýar. Onuň utuşy haçan-da bolsa köpçülige yglan edendigine hiç hili alamat ýok. Ol 1892-nji ýylyň 25-nji aprelinde 61 ýaşynda Greýws köçesiniň 25-nji jaýynda aradan çykdy; ölüm şahadatnamasynda süýji keseli görkezilýär. Ol doglan ýeriniň golaýynda, Şelfdäki Betel ybadathanasynda jaýlandy. Onuň emläginiň arassa bahasy £1 710 boldy.

Aýdym

“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” ilkinji gezek Jaggeriň aradan çykan ýyly, 1892-nji ýylda aýdyldy we onuň maşgalasy uzak wagtlap aýdymyň onuň hakyndadygyna ynandy. Beýle däldi. Fred Gilbert ony gazetleri dolduran Çarlz Wellsiň 1891-nji ýyldaky utuş yzygiderliginden soň ýazdy (Banky ýykan adam sahypasyna serediň). Çarlz Kingston hem 1925-nji ýylda şol bir zady belläpdir: hormat ýorkşirliden soň gelen aldawça nesip etdi.

Soraglar

Jozef Jagger hakykatdan hem banky ýykdymy?

Ähtimal, ol uly mukdarda pul utupdyr: maşgalanyň 1884-nji ýyldaky açary, onuň birden emläk satyn alyp başlamagy we Betelliň beýany hemmesi şoňa işaret edýär. Mukdarlary, alty kätibi we dokuz sany tassyklap bolmaýar.

Ol Mik Jagger bilen garyndaşmy?

Fletçer diňe genealoglaryň uzak garyndaşlygy çak edendiklerini aýdýar. Hiç hili nesil şejeresi çap edilmändir.

Ol baý bolup aradan çykdymy?

Onuň emläginiň arassa bahasy £1 710 boldy. Fletçeriň beýanyna görä, şol wagta çenli pul jaýlara we maşgalasyna sowgatlara gidipdi.

Degişme üçin

Utuşdan bir açar we bir hatar jaý galdy. Jikme-jiklikler soňra geldi.

Utuşdan bir açar we bir hatar jaý galdy. Jikme-jiklikler soňra geldi.

Çeşmeler

  1. Fletcher, A. From the Mill to Monte Carlo. Amberley, 2018. Maşgala kagyzlary esasynda Jozef Jaggeriň durmuşy.
  2. Fletcher, A. “The true story of the man who broke the Monte Carlo bank: Joseph Hobson Jagger.” Historia, 2021-nji ýylyň iýuny.
  3. Bethell, V. Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play. Heinemann, 1901; 1910-njy ýyldaky neşirde 63–66-njy sah.
  4. Kingston, C. The Romance of Monte Carlo. John Lane, 1925, 196–201-nji sah.
  5. Polovtsoff, P. Monte Carlo Casino. Stanley Paul, 1937, 173–176-njy sah.
  6. Smith, A. Monaco and Monte Carlo. Grant Richards, 1912.
  7. Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo. The History Press, 2016.
barlanan senesi 2026-09-28model: Ýewropa, bir nollyusulyýet ↗çeşmeler ↗